Қазақстан Республикасында май-тоң май өнімдерін экспорттауды қаржыландыру бағдарламасы іске қосылды
Бағдарламаны жүзеге асыру отандық өндірушілердің өндіріс көлемін ұлғайтуға және олардың халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.
Бүгін «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінде «Қазақстанның Даму Банкі» АҚ, «Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі» АҚ және еліміздің жетекші май өңдеу кәсіпорындары – «Altyn Shyghys» ЖШС және «Qazaq-Astyq Group» ЖШС арасында үшжақты келісімдерге қол қойылды.
Аталған келісімдер Қазақстанның Даму Банкі мен Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі әзірлеген, отандық май-тоң май өнімдерін өндірушілерді қолдауға бағытталған жаңа бірлескен бағдарламаны іске асыру шеңберінде жасалды. Бағдарлама қолданыстағы экспорттық келісімшарттар болған жағдайда майлы дақылдарды форвардтық сатып алуға арналған алдын ала экспорттық қаржыландыруды көздейді.
.jpg)
Аталған бағдарламаны іске асыру өндіріс көлемін арттырып, қазақстандық өндірушілердің халықаралық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін күшейтуге мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің неғұрлым тұрақты дамуына ықпал етіп, қайта өңдеуші кәсіпорындар тарапынан тұрақты сұраныс қамтамасыз етілуі арқылы фермерлер үшін де тұрақтылыққа жол ашады.
«Май-тоң май өнімдерін өндіруші отандық кәсіпорындар орасан зор әлеуетке ие, және біз олардың елдің экспорттық портфелін ұлғайтудағы маңызды рөлін толық түсінеміз. Алдын ала экспорттық қаржыландыру, соның ішінде майлы дақылдарды форвардтық сатып алуға арналған қаражат, отандық өндірушілерге экспорттық шарттар бойынша қолданыстағы міндеттемелерін уақтылы орындау үшін қажетті өтімділікті қамтамасыз етуге бағытталған. Бұл өндірістік және нарықтық тәуекелдерді азайтуға, жеткізу тізбегін тұрақтандыруға және соның нәтижесінде дайын май-тоң май өнімдерінің экспорт көлемін едәуір арттыруға мүмкіндік береді», – деп атап өтті «Қазақстанның экспорттық сақтандыру агенттігі» АҚ басқарма төрағасы Аллен Чайжунусов.
Жаңа бірлескен бағдарламаның алғашқы қатысушылары «Altyn Shyghys» ЖШС және «Qazaq-Astyq Group» ЖШС болады.
Қазақстанның Даму Банкі Altyn Shyghys компаниясына 15 млрд теңгеге дейін, ал Qazaq-Astyq Group компаниясына 8 млрд теңгеге дейін қаржыландыру ұсынады. Бұл қаражат отандық ауыл шаруашылығы өндірушілерінен шикізатты форвардтық сатып алуға, оны терең өңдеуге және дайын өнімді экспорттауға бағытталады.
Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі Қазақстанның Даму Банкіне төмендетілген мөлшерлеме бойынша мақсатты қаржыландыруды және шетелдік нарыққа шығу кезінде экспорттаушылардың тәуекелдерін азайту мақсатында төлемді кейінге қалдыруды көздейтін экспорттық келісімшарттарды сақтандыруды қамтамасыз етеді.
.jpg)
Бұдан бөлек, Қазақстанның Экспорттық-кредиттік агенттігі май-тоң май саласын қаржыландырудың осындай тетігін екінші деңгейлі банктер арқылы да іске асыруда. Мәселен, биылғы жылдың мамыр айында осындай тетік аясында «Шымкентмай-Доня» ЖШС экспорттаушысы қаржыландырылды.
Қазақстан Республикасының май-тоң май саласы агроөнеркәсіптік кешеннің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады және айтарлықтай экспорттық әлеуетке ие. Бұл сала тұрақты өсім көрсетіп келеді, ал 2025–2026 жылдарға арналған болжамдар оның әрі қарай дамып, сыртқы нарықтардағы позицияларын нығайта түсетінін айғақтайды.
Ел аумағында күнбағыс, рапс, соя, зығыр, сафлор және мақта секілді түрлі дақылдарды өңдеуге қабілетті 55 негізгі кәсіпорын жұмыс істейді. Аталған дақылдарды өңдеу өнімдері Орталық Азия, Еуропа, Таяу Шығыс елдері мен Қытай нарықтарына экспортталуда.
2025 жылы Қазақстанда майлы дақылдардың егіс алаңы өткен жылмен салыстырғанда 12,4%-ға ұлғайып, 3,3 млн гектарға жетеді деп күтілуде. Соның нәтижесінде өсімдік майы мен шротты Орталық Азия елдеріне экспорттау көлемі 6–10%-ға артып, 580–600 мың тоннаға дейін жетеді. Бұл Қазақстанның өңірдегі майлы өнімдердің негізгі жеткізушісі ретіндегі позициясын одан әрі нығайтады.
.jpg)
Ұлттық майлы дақылдарды өңдеушілер қауымдастығының деректеріне сәйкес, 2023/24 маусымында Қазақстанның майлы өнімдер экспорты 30%-ға өсіп, 1 млн тоннадан асты. Қазақстан Еуропалық Одақ елдеріне күнжара экспорттайтын әлемдегі жетекші 5 елдің қатарына енді, сондай-ақ 2022 жылдан бастап күнбағыс майының жаһандық жеткізушілері арасында үздік 10 елдің қатарында тұр. Бұл көрсеткіштер майлы өнімдер саласының жоғары экспорттық әлеуеті мен стратегиялық маңызын айқын көрсетеді.
Дереккөз: kapital.kz
